HISTORIA
 
::pochodzenie herbu i nazwy

::historia miasta

::Zabytki:

-Kościół NP NMP
-Kościół Świętej Trójcy
-Synagoga
-Rynek
-Młyn
-Pomniki Chmielnika

 

 

Kościół Świętej Trójcy


Najważniejszym i zarazem najstarszym zabytkiem Chmielnika jest czternastowieczny kościółek. Pierwsze wzmianki o jego istnieniu pochodzą z 1354 r. , w tym to bowiem roku biskup krakowski Badzanta konsekrował kościół p. w. "Świętej Trójcy" lub "Wszystkich Świętych", bo i taką nazwę można bardzo często spotkać w różnych źródłach.
Następnym śladem są zapiski Jana Długosza, mówiące, że ok. 1440 r. w Chmielniku stał kościół drewniany.
Obecny kościół filialny p.w. "Świętej Trójcy" datowany jest na początek XVI w. Natomiast dokładnie wiadomo, że w 1558 r. został sprofanowany przez Jana Oleśnickiego, a "(...) proboszcz uciekł zaledwie w jednej sukni." Plebanię zwolennicy reformacji spalili i "(...)pobrali z kościoła kielich, dzwony, ubiory, chorągwie, obrazy i wraz z samym krucyfiksem na stosie spalili". Jednak pomimo tak burzliwych wydarzeń, kościółek nie został nigdy opuszczony, o czym może świadczyć długa lista proboszczów.
W latach 1596 - 98, na polecenie biskupa krakowskiego Jerzego Radziwiłła, ks. Kaźmierski odwiedzał parafie Małopolski i napisał, że "(...) zastaje kościół murowany w zwaliskach, sprofanowany przez Oleśnickiego przed 40 laty".
Ponieważ kolejni właściciele Chmielnika byli arianami, więc kościółek popadał w coraz większą ruinę. W połowie XVII w. wykonano nowe wyposażenie wnętrz - poświęcono nowy ołtarz, jednak o żadnych poważniejszych remontach nic nie wiadomo, można jedynie przypuszczać, że musiały być one przeprowadzane.
W 1782 r. mury kościoła były w tak złym stanie, że groziły zawaleniem, toteż została podjęta decyzja o rozebraniu kościoła i pozostawieniu tylko samego prezbiterium. Było to tym bardziej możliwe, bowiem nowy kościół był już właściwie ukończony. Jednak na przeniesienie odprawiania nabożeństw trzeba było jeszcze poczekać całe pięć lat.
Pierwszy opis stanu kościółka pochodzi z roku 1819 i jest znany jako „Opisanie Kaplicy przy Probostwie" - "(...) Kaplica jest to część od kościoła starego zostawiona po sygnaturkę, murowana cała. Na niej dach gontowy, zdezelowany w części. Na przodzie tej kaplicy jest kruchta drewniana z dachem zdezelowanym. W niej powała z deseczek, jedno okno kratą żelazną opatrzone. Około kaplicy jest cmentarz gdzie grzebią umarłych dala, 1056 sążni kwadratowych obwodu mający, cały kamieniem sadzonym oprowadzony, mający w środku wrota na biegunach z wrzeciądzem i skoblami. Z boku od probostwa furtka na zawiasach z wrzeciądzem".
Następny opis kapliczki pochodzi z 1836 r i jest zamieszczony w "Aktach Konsystorskich" - "Kaplice w parafiach". Figuruje on w wykazie Kaplic prywatnych w Dekanacie Szydłowskim, diecezji Krakowskiej. Mówi on, że "(...) murowany gontem pokryty w dobrym stanie - Nabożeństwo odprawia się czasami"
Pod koniec XIX w. ks. proboszcz I. Zychowicz przeprowadził gruntowny remont kościółka, który znajdował się w opłakanym stanie "(...) ani dachu, ani okien, ani podłogi, ani drzwi przyzwoitych nie było".

W latach dwudziestych jeszcze raz został przeprowadzony remont. Ostatni opis kościoła p.w. "Świętej Trójcy" pochodzi z 1925 r. i można w nim przeczytać: "(...) Z końcem XVI w. kościółek ten był w ruinie. Został jedynie odbudowany z prezbiterium pierwotnego kościoła i przebudowany w baroku. Odnowiono go w 1925 r. Znajduje się on w odległości wiorsty od kościoła parafialnego na obszernym cmentarzu. Jest to kościółek murowany z kamienia, głównymi drzwiami zwrócony na zachód, ołtarzem zaś ku wschodowi. Zakrystia od północy i kruchta dobudowana do głównych drzwi w wieku XIX. Ściany na zewnątrz zwieńczone są gzymsem. Od wschodu i południa znajdują się nieregularnie umieszczone skośne szkarpy. (...) Dach jest strzelisty, dwuspadowy kryty gontem. Na nim znajduje się wieżyczka sygnałowa".

 

 
 

2003 © copyright by CHE. All rights reserved.